Vitlejem – mesto susreta neprolaznog i prolaznog

Pre nego što je nevidljivo  postalo vidljivo, pre nego što se Original susreo sa likom, pre susreta Boga sa čovekom, svet je bio u iščekivanju… Ceo Stari zavet  govori o rođenju Mesije. Najavljeno je da će se roditi od Djeve, u knjizi Priče Solomonove čak stoji i vreme kada će se roditi: „Jer, kada krotka tišina zali sve i noć u svome toku doseže sredinu – ponoć, siđe s neba od carskih prestola svemoguća Reč, Gospode, kao strašni ratnik na sredinu propale zemlje.“  Najavljen od proroka Isajije,  proroka Danila i poroka Jezekilje kao događaj koji će promeniti sve i odvojiti Staro od Novog, Dobro od Zla, kako bi se čovek spasio od greha, smrti i nečastivog, ovaj događaj nema premca u istoriji. Čak je i mesto rođenja Spasitelja sveta bilo najavljeno. Prorok Mihej  vrlo izrečito i precizno kaže:“A ti, Vitlejeme Efrato, ako i jesi najmanji među hiljadama Judejinim, od tebe će mi izaći koji će biti gospodar u Izraelju“.

Zašto baš Vitlejem?
Prema 1. knjizi Samuilovoj Vitlejem je mesto porekla roda jednog od najznačajnih starozavetnih kraljeva, cara Davida. U blizini rođenja Hristovog se nalazi polje Voaz, na kome je car David čuvao svoja stada kao dečak, mesto na kome je pomazan za cara od proroka Samuila, i najzad, mesto na kome je pobedio filisejskog diva Golijata. Vitlejem u prevodu znači grad hleba, na jevrejskom Bet lehem, na arapskom Bet lahm. Nalazi se na 726 metara nadmorske visine.

Okružen plodnim njivama I vinogradima, zbog čega je prvobitno nazvan Efrata, što bi u prevodu značilo – plodno. Od Jerusalima je udaljen oko desetak kilometara. Vitlejem je danas grad pod palesniskom upravom, od Jerusalima je ograđen desetomtarskim betonskim zidom. Hrišćani u ovom momentu čine samo 3% stanovnika ovog grada (nekada su činili 75% , gotovo većinu). No, i uprkos teškim okolnostima u kojima se nalaze ohrabruje veliko prisustvo hodočasnika kojih je u vreme Božića  ima na desetine hiljada. Zanimljivo je da se Božić u Vitlejemu slavi na tri različita datuma. Rimokatolici i protestanti ga slave 25. decembra, grčki, kopski, srpski, ruski i sirijski pravoslavci ga proslavljaju 7. januara, dok jermenski pravoslavci Božić slave 19. januara.Većinja hrišćanskih procesija prolazi kroz trg Manger, kraj čuvene Crkve Rođenja Hristovog.

Crkva Rođenja Hristovog
Iznad pećine u kojoj je Spasitelj sveta rođen, danas se nalazi veličanstvena Crkva Rođenja Hristovog, koju je podigla  carica Jelena,  majka prvog hrišćanskog vladara, cara Konstantina. Gradnja ove svetinje počinje 326. godine i traje do 333. godine,  to je prva zadužbina carice Jelene u Svetoj zemlji. Burna istorija koja se dešavala na tlu ovog svetog mesta, ostavila je trag i na Crkvu Hristovog Rođenja koja je jednim delom bila porušena, pa ponovo dograđena od strane cara Justilijana, u 6.veku.
Rođenje Hristovo sve je podelilo i sve je promenilo. Od tada svet se deli na Stari i Novi svet, Zavet na Stari i Novi zavet, a shodno tome i u gradu rođena Hristovog, Vitlejem se podelio na Crkvu Hristovog Rođenja i preostali Vitlejem.

Tanja Petrović Miljković